Waarom we bij eten de handrem eraf moeten halen

Je kent het wel: je kind moet leren zwemmen. Ze vinden het spannend, misschien zelfs doodeng. Maar we zetten door. We weten dat leren zwemmen een kwestie van overleven is. Waarom stoppen we dan vaak met doorzetten zodra we aan de eettafel gaan zitten?

De paradox van de opvoeding

In de opvoeding zijn we gewend om routines te doorbreken door liefdevol te forceren. We dwingen een kind niet om te fietsen omdat we onaardig zijn, maar omdat we weten welke vrijheid het hen geeft als ze het eenmaal kunnen. We bewegen niet alleen maar mee met de angst van het kind, want we weten: door alleen mee te bewegen, komen ze niet over hun moeilijkheden heen.

Maar zodra het over eten gaat, gebeurt er iets anders. Wanneer een kind weigert, schreeuwt of wegloopt, worden we boos, gefrustreerd of – en dat is misschien nog wel vaker het geval – we geven op. We laten het maar zitten om de lieve vrede te bewaren. We leven met de handrem erop.

Waarom geven we op?

Eten is leven. Niet eten is simpelweg geen optie voor een gezond en groeiend kind. Toch zijn we bang. Bang voor de strijd, bang voor de tranen, of bang voor de gevolgen voor de relatie met ons kind. Maar is die angst terecht? Als we een kind veilig leren oversteken, zijn we ook streng en duidelijk. Dat beschadigt de relatie niet; dat biedt veiligheid.

Bij kinderen met autisme of ARFID is de spanning aan tafel vaak nog groter. Het brein geeft verkeerde signalen af: een boontje voelt als een reëel gevaar. Juist dan hebben ze een ‘kalme kapitein’ nodig die de koers bepaalt. Door alleen mee te veren met de beperkingen, bevestigen we onbedoeld het signaal van het brein: “Eten is inderdaad gevaarlijk, daarom hoef jij het niet te doen.”

De 5-seconden regel aan de eettafel

Ik luisterde laatst naar een TED-talk van Mel Robbins over haar ‘5-seconden regel’. Zij stelt dat er een gat zit tussen het moment dat je weet wat je moet doen en het moment dat je brein je ervan weerhoudt door angst of twijfel.

Dit gebeurt ook aan tafel. Je weet dat je een grens moet trekken of een hapje moet stimuleren, maar je aarzelt. Die aarzeling is het moment waarop je de handrem erop zet. Pas de regel toe: 5 – 4 – 3 – 2 – 1 – ACTIE.

• Stop de discussie in je eigen hoofd.
• Stap uit de emotie van de frustratie.
• Geef je kind de duidelijke, kalme aanwijzing die het nodig heeft.

Van overleven naar leven

Laten we stoppen met de handrem erop. Leren eten is een vaardigheid, net als zwemmen of fietsen. Het vraagt om herhaling, om doorzettingsvermogen en om een ouder die durft te leiden, ook als het even stormt. Want uiteindelijk doen we het voor hen: zodat ze de vrijheid krijgen om volwaardig deel te nemen aan het leven.

“Herken jij die handrem aan tafel? In mijn traject ‘Wanneer eten spanning geeft’ leer ik je hoe je de regie weer terugpakt zonder de verbinding te verliezen. Zullen we samen die eerste stap zetten?”

---